فربطوا يديه و نزعوا قميصه ، دستهاش بربستند و جامه‌اش از سر بركشيدند . يوسف گفت : يا إخوتاه ! ردّوا علىّ قميصي ، اى برادران ! پيراهن من به من باز دهيد ؛ مرا برهنه در چاه باز مىگذاريذ ؟ ! فقالوا : ادع الأحد عشر كوكبا و الشمس و القمر يكسوك و يؤنسك فدلّوه في البئر ، گفتند : يازده ستاره و آفتاب و ماهتاب را بخوان تا ترا بپوشانند و در چاه ترا مونس باشند ؛ او را بچاه فرو گذاشتند ، حتى إذا بلغ نصفها ، تا بنيمهء چاه رسيذ ، القوه ، او را در چاه انداختند ، و كان في البئر ماء فسقط فيه ، و آب در چاه بوذ ؛ در آب افتاذ ، ثم آوى الى صخرة في البئر ، سنگى بسر او فرو انداختند ؛ يوسف بگريست ، فجاءه جبرئيل - عليه السّلام - بالوحي من امر اللّه - عزّ و جلّ - ، جبرئيل بأمر خذاى - تعالى - بوى آمذ و وحى آورد ، و هو قوله - تعالى - : « وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ » اى لتخبرنّ - يا يوسف ! - إخوتك « بِأَمْرِهِمْ هذا » و وحى كرديم بيوسف زود بوذ كى خبر دهى براذران را باينچ با تو كردند « بِأَمْرِهِمْ هذا » بصنيعهم هذا ، به اين صنعت كى كردند ، يريد بمصر ؛ و مراد آنست كى خبر دهى ( 544 ) ايشانرا بمصر ؛ و گفته‌اند : وحى ، وحى الهام بوذ . « وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ » و ايشان نمىدانند . گفته‌اند : اين معنى متّصل است بوحي ، اى : و أوحينا اليه و هم لا يشعرون ؛ و گفته‌اند : متّصل است بقوله : لتنبئنّهم ، و هم لا يشعرون ؛ أول : وحى فرستاذيم بيوسف و برادرانش از آن خبر نداشتند و ندانستند ؛ دوم : خبر دهى ايشانرا از آنچ با تو كردند و ايشان ندانند كى تو يوسفي يعنى ترا نشناسند . و گفته‌اند : چاهى اندك آب بوذ كى [ نه ] او را غرق كردى . و جواب « فلمّا » يعنى « فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ » مضمر است و تقديرش چنين بوذ . عظمت فتنتهم ، فتنهء ايشان بزرگ شذ ؛ و كوفيان گويند : و او زيادة است ؛ و « فَلَمَّا أَسْلَما 2115 وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ » مثل آنست . « وَ جاؤُ أَباهُمْ عِشاءً » آخر النّهار ، و آخر روز نزد پذر آمذند « يَبْكُونَ » و مىگريستند ؛ و گفته‌اند : يتباكون ، از خوذ گريه مىنموذند ؛ و گفته‌اند : بكوا ببكاء أبيه عليه ، يعنى از گريهء يعقوب بگريستند ؛ فلما سمع أصواتهم فزع و قال : ما لكم يا بنىّ و اين يوسف ؟ ، چون آواز ايشان بشنيذ گفت : چى بوذ شما را - اى فرزندان من ! - و يوسف كجاست ؟ « قالُوا يا أَبانا إِنَّا ذَهَبْنا نَسْتَبِقُ » گفتند : ( 545 ) اى پذر ! در تير انداختن بر يكديگر پيشى مىگرفتيم ؛ و گفته‌اند : در دويذن ، لنعلم ايّنا اشدّ عدوا « وَ تَرَكْنا يُوسُفَ عِنْدَ مَتاعِنا » و